توسعه چیست؟

این پرسش کوتاه، اما حیاتی، شاه کلید برون رفت از بحران های ریز و درشتی است که کشورهای در حال توسعه (بخوانید جهان سوم) با آن مواجه است. این مفهوم آنقدر وسیع و پردامنه است که به تعداد آدمهای روی زمین پاسخ ( هرچند که بی ربط باشد) برای خود به همراه دارد. این تفاوت معنی دار! حتی از میان عامه مردم فراتر رفته و به دولت ها نیز سرایت کرده است. در کشور ما دولت هاشمی رفسنجانی پیش نیاز توسعه را، توسعه اقتصادی می دانست و دولت سید محمد خاتمی این مهم را در توسعه سیاسی جستجو می کرد. اما چگونه است در شرایطی که حتی دو دولت متوالی از یک مفهوم ، درک مشترکی ندارند، اما هدف کشور و تمامی نخبگان سیاسی دستیابی بدان است. بدین ترتیب چون عادت گذشتگان، مفهومی را بصورت کلی، ناشناخته و کاملا مبهم و بطور عامیانه تعریف و تحلیل کرده و سپس دنبال پرتقال فروش می گردیم.

از این نظرگاه توسعه یعنی همان "پیشرفت" که صدالبته فتحلیشاه قاجار هم علیرغم دو قرارداد ننگین ترکمنچای و گلستان به شدت خواستار دستیابی به آن بود، ما هم تنها در همین حد، خواهان پیشرفت هستیم. اینکه چه پیشرفتی، با چه هدفی از طریق چه برنامه و زمانبندی با چه راهبرد و تاکتیکی و سوال های پیچیده ای نظایر این ما را کاری نیست، ما تنها پیشرفت می خواهیم.

اما اجازه دهید در اینجا بجای اینکه به این پرسش اساسی بپردازیم، موانع و مشکلاتی که در کشورهای جهان سوم (اگر ایران را در ردیف این کشورها قرار دهیم چرا که احتمالا در چند سال گذشته آمار و ارقام شرایط وخیم تری را برای ما نوید می دهد) یا در حال توسعه فعلی باعث عدم وحدت رویه نخبگان سیاسی برای دست یابی به مفهوم چنین مهمی شود را مروری کنیم:

آشنا!
هوای حوصله ابریست!
بگو!بارانی شوم تا با نفس های تو ببارم!

قابل توجه دانشجویان، اساتید و کارشناسان:

 عضو اصلي رتبه‌بندي دانشگاه‌هاي جهان اسلام گفت: 200 دانشگاه برتر دنيا بر اساس معيار‌هاي يکي از مراکز رتبه‌بندي دانشگاه‌هاي دنيا با عنوان «Times Higher Education» منتشر شده که دانشگاه «هاروارد» از ميان در آن رتبه اول را به خود اختصاص داده است و دانشگاههاي ايران در 500 دانشگاه برتر هيچ جايگاهي ندارند. داوري تخصصي توسط يک هزار و 300 نفر از 88 کشور جهان، 40 درصد از رتبه‌بندي را به خود اختصاص داده است.

نسبت استاد به دانشجو، نرخ بين المللي بودن دانشگاه‌ها مانند درصد استادان و دانشجويان خارجي، تعداد استنادهاي مختلف مقالات علمي در ISI مهمترين شاخص‌هاي رتبه‌بندي توسط اين مرکز است. در اين رتبه‌بندي 200 دانشگاه برتر دنيا معرفي شده‌اند که از 10 دانشگاه برتر دنيا 7 دانشگاه به کشور آمريکا و 3 دانشگاه به کشور انگلستان اختصاص دارد. به جز «هاروارد» که رتبه اول را کسب کرده است، دانشگاه‌هاي «کمبريج» و «آکسفورد» از کشور انگلستان به ترتيب رتبه‌هاي دوم و سوم را از آن خود کرده‌اند.

همچنين دانشگاه‌هاي «ييل» و «MIT» مشترکا رتبه چهارم را به دست آورده اند. دانشگاه‌هاي «استفورد»، «انستيتو تکنولوژي کاليفرنيا» و «برکلي» از کشور آمريکا به ترتيب حايز رتبه‌هاي 6 تا 8 شدند و دانشگاه «برکلي» از آمريکا و «امپريال کالج لندن» از انگلستان نيز مشترکا رتبه 9 را دريافت کرده اند. در نهايت رتبه دهم به دانشگاه پرينستون آمريکا اختصاص يافته است.

در جديدترين رتبه‌بندي دانشگاههاي دنيا دانشگاه «پکن» چين رتبه 14 و دانشگاه «ملي استراليا» رتبه 16 را از آن خود کرده اند. دانشگاه‌هاي «سنگاپور» و «توکيو» نيز مشترکا رتبه 19 را کسب کرده‌اند.
 دانشگاه «پکن» از کشور چين رتبه 14 و دانشگاه «ملي استراليا» رتبه 16 را از آن خود کرده اند. دانشگاه‌هاي «سنگاپور» و «توکيو» نيز مشترکا رتبه 19 را کسب کرده‌اند.  

دانشگاه «تسينگ هوآ»ي کشور چين رتبه 28 و دانشگاه «کيوتو»ي ژاپن مشترکا با دانشگاه «ميشيگان» آمريکا رتبه 29 را از آن خود کرده‌اند. دانشگاه چيني «هنگ کنگ» کشور هنگ کنگ نيز به طور مشترک با دانشگاه «بريتيش کاليفرنيا» از آمريکا رتبه 50 ام را به دست آورد.

«انستيتو تکنولوژي» هندوستان رتبه 57 را احراز و دانشگاه «انستيتو مديريت» اين کشور نيز رتبه 68 را کسب کرده است. همچنين رتبه دانشگاه «جواهر لعل نهرو» اين کشور نيز 183 شده است. 

دانشگاه «مالايا» از کشور مالزي در فهرست 200 دانشگاه برتر دنيا در مرتبه 192 قرار دارد. دانشگاه «انستيتو تکنولوژي» هندوستان رتبه 57 را در ميان دانشگاههاي دنيا احراز کرده و دانشگاه «انستيتو مديريت» اين کشور رتبه 68 را کسب کرده است.

دانشگاه‌هاي روسيه به عنوان يکي از 8 قدرت بزرگ دنيا تنها در 2 مورد حايز رتبه شده اند. دانشگاه ايالتي «لومونوسف موسکو» رتبه 93 و دانشگاه «سن پترز بورگ» نيز رتبه 164 ام را کسب کرده اند.  دانشگاه  شانهای چین در فهرست 200 دانشگاه برتر دنيا با استفاده از رتبه‌بندي «تايمز» در مقام 179 ام قرار دارد. 

در اين ميان دانشگاه «Chulal onghorn» کشور تايلند که کشوري در حال توسعه محسوب مي‌شود توانسته است با دانشگاه «لوئي پاستور» فرانسه در مرتبه 161 ام قرار گيرد. 
دانشگاه «ملي سئول» و دانشگاه «انستيتو علوم و تکنولوژي پيشرفته» کشور کره جنوبي به ترتيب رتبه‌هاي 63 و 198 ام را کسب کردند.

دانشگاه‌هاي «بيلکنت» و «سابانچي» کشور ترکيه عليرغم ادعاي اين کشور بر سرآمد بودن در توليد علم دنيا، به ترتيب در مقام‌هاي 238 ام و 419 ام قرار گرفته اند. اين دو دانشگاه تنها با شاخص تعداد مقالات در ISI به رتبه دست يافته و در ساير شاخص‌هاي مورد نظر توانمند نبوده است.

دانشگاه‌هاي «انستيتو تکنولوژي»، «تلاويو» و «هبرو» از رژيم صهيونيستي به ترتيب در مقام‌هاي 158، 147 و 119 ام اين رتبه‌بندي قرار دارند.

در مجموع آمريکا با 53 دانشگاه از 200 دانشگاه برتر (5/26 درصد) و انگلستان با 26 دانشگاه از 200 دانشگاه برتر ( 13 درصد ) دانشگاه‌هاي برتر دنيا را به خود اختصاص داده اند.

 پ ن ۱ گدائی بنزین

دوستی گفت:حس می کنی که بوی پاییز صبح زود قاطی گرمای تابستون وسط روز شده و وقتی از خونه می زنی بیرون، در خلوتی و سکوت کوچه پس کوچه ها در خیالات سیر می کنی، قد و خمیازه را کش می دی، نسیمی پاییز بی خیال از همه جا رد می شه و تازه تو به خودت می آیی که "نفس بکشی"، فارغ از همه آن خیالات که بیشتر به "اوهام" شبیه اند در همان "دم" غوطه ور و به این فکر نمی کنی که ای بابا "بازدم" فراموش شد که یهو نفس کم می یاری و سرفه ات می گیره و اشک از چشمات سر می خوره و می ریزه پایین و یاد به ظاهر "درد های اجتماعی" می افتی که به لطف بعضی ها که اگه بخواهی در موردش "درد و دل" کنی، یه دفعه "انگ" سیاسی حرف زدن می زنند و تو می مانی و "هاج و واج".
گفتم: نسیم پاییزی در صبحدم را بگم یا هاج و واج موندن در اوصاف؟
گفت: فکر می کنی "اوصافی" که به مثابه "گدای سامراء" در حل کلافگی مردم در اعطای ۱۰۰ لیتری بنزین مسافرت "وا مانده" صورتک نسیم پاییزی را "لزج" و "نوچ" نمی کنه؟
گفتم: من فقط به آن "نفس" هدیه نسیم پاییزی فکر می کنم که آخر سر در معمای هدیه "بنزین ۱۰۰ لیتری" تبدیل به "آه" می شه!

 و رسالت من اين خواهد بود
تا دو استكان چاي داغ را
از ميان دويست جنگ خونين
به سلامت بگذرانم
تا در شبي باراني
آن ها را
با خداي خويش
چشم در چشم هم نوش كنيم