ائتلافي از انقلابيون ايراني كه البته در آن روحانيون نقش برجسته و رهبري داشتند، در 22 بهمن 1357 رژيم سلطنتي را سرنگون كردند. در حالي كه در اين روز شاهپور بختيار، هنوز نخست وزير قانوني به حساب مي آمد، امام خميني (ره) در ساعت 14، كابينه اول انقلاب اسلامي را موظف كردند كه كار خود را شروع كند. در كابينه اول انقلاب كه كابينه 111 پس از انقلاب مشروطه به شمار مي آيد، با 25 عضو كه 4 عضو بيشتر از كابينه بختيار (كابينه 110 پس از مشروطيت) داشت، گروهي از مردان مورد وثوق و شناخت مهدي بازرگان را به عنوان اعضاي اقتصادي در دل خود جاي داده بود. علي اردلان در اين كابينه وزير امور اقتصادي و دارايي بود. مهندس (محمد يوسف) طاهر قزويني، وزير راه و ترابري، رضا صدر وزير بازرگاني، داريوش فروهر وزير كار و امور اجتماعي، عباس تاج وزير نيرو، محمود احمدزاده هروي وزير صنايع و معادن و مصطفي كتيرايي وزير مسكن و شهرسازي كابينه اول بودند. در 6/7/1358، بازرگان با امام خميني (ره) ديدار و در 14/8/1358
استعفا كرد و در 15/8/58، كابينه دوم تشكيل شد. در كابينه دوم كه نوعي تفويض قدرت به شوراي انقلاب اسلامي بود تعداد اعضا به 33 نفر افزايش يافت. در 15/11/1358 ، بنا به حكم كتبي امام خميني(ره) ابوالحسن بني صدر به سمت رييس جمهور تنفيذ شد و در 20/11/1358 رييس شوراي انقلاب شد.
در كابينه دوم ابتدا علي اردلان، وزير اقتصاد و دارايي بود كه در 20/8/58 بني صدر به عنوان سرپرست وزارت و سپس در 25/8/58 به عنوان وزير معرفي شد. در 21/11/1358 رضا سليمي، سرپرست وزارت اقتصاد شد. رضا صدر در اين كابينه باز هم وزير بازرگاني بود، طاهر قزويني نيز در سمت خود در وزارت راه و ترابري ابقا شد و سپس در 11/10/58 موسي كلانتري وزير راه وترابري شد. در كابينه دوم، علي محمد ايزدي به عنوان وزير كشاورزي و عمران روستايي فعاليت مي كرد كه در 25/8/58 عباس شيباني به جاي او سرپرست اين وزارتخانه شد. عباس تاج و سپس در 25/8/58 حسن عباسپور وزير نيرو كابينه يادشده بودند.
در كابينه علي اسپهبدي (8/7/58) وزير كار شد تا اين كه در 25/8/58 محمدرضا نعمت زاده به جاي وي وزير شد. محمود احمدزاده هروي همچنان وزير صنايع و معادن بود. مصطفي كتيرايي تا 25/8/58 وزير مسكن و شهرسازي بود تا اين كه در 25/8/58، محسن يحيوي به جاي وي سرپرست وزارت مسكن و شهرسازي شد. در اين كابينه براي نخستين بار وزارت نفت تشكيل و علي اكبر معين فر به عنوان وزير معرفي شد. وزير مشاور و سرپرست سازمان برنامه در كابينه عزت ا...سحابي بود. در اين كابينه حسين بني اسدي كه وزير مشاور در امور اجرايي جهاد سازندگي بود در 25/08/58 جايش را به آيت ا... بهشتي داد.
كابينه شهيد رجايي
محمدعلي رجايي نخستين نخست وزير نظام جمهوري اسلامي ايران روز 20شهريور 1359 از مجلس راي اعتماد گرفت. كابينه سوم كه توسط او تشكيل شده بود 24عضو داشت. محسن نوربخش وزير اقتصاد، سيد اسماعيل داودي (تا اول مهر 59) و موسي خير مشاور و سرپرست سازمان برنامه و بودجه دولت رجايي بودند. محمدشهاب گنابادي وزير مسكن و شهرسازي، محمدرضا نعمت زاده وزير صنايع و معادن، محمد سلامتي وزير كشاورزي، احمد توكلي (تا 10/08/59) و سپس محمد ميرمحمدصادقي دو وزير كار و امور اجتماعي، كاظم پوراردبيلي وزير بازرگاني و اصغر ابراهيمي تا اول مهر 59 و جواد تندگويان دو وزير نفت اين كابينه بودند.
كابينه شهيد باهنر
پس از آنكه محمدعلي رجايي رييس جمهور شد، محمدجواد باهنر نخست وزير كابينه چهارم شد و در 22/04/1360 كابينه خود را معرفي كرد. در كابينه شهيد باهنر، حسين نمازي وزير اقتصاد، محمد غرضي وزير نفت، محمد شهاب گنابادي وزير راه و حسين نمازي در اين كابينه همچنان وزير اقتصاد بود. حبيب ا... عسگراولادي وزير بازرگاني، هادي نژادحسينيان وزير راه و ترابري، مصطفي هاشمي طبا وزير صنايع و معادن، محمد ميرمحمدصادقي وزير كار و امور اجتماعي، محمد سلامتي وزير كشاورزي، محمد شهاب گنابادي وزير مسكن و شهرسازي، محمدتقي بانكي وزير مشاور و سرپرست سازمان برنامه، سيدحسين موسويان سرپرست شركت ملي فولاد، سيد محمد غرضي وزير نفت و حسن غفوري فرد وزير نيرو در كابينه آقاي مهدوي كني بودند.
کابینه مهدوی کنی؛ موقت
به دنبال انفجار دفتر نخست وزیری و شهادت رئیس جمهور محبوب و نخست وزیر دانشمند، بر طبق اصل 130 قانون اساسی بلافاصله شورای موقت ریاست جمهوری تشکیل شد و حجت الاسلام والمسلمین محمدرضا مهدوی کنی را به عنوان نخست وزیر به مجلس معرفی نمود .
مجلس شورای اسلامی نیز در جلسه 213 مورخ 11/6/60 از مجموع 196 رای با 178 رای موافق، 10 رای مخالف و 8 رای ممتنع با نخست وزیری حجت الاسلام والمسلمین مهدوی کنی موافقت نمود.
نخست وزیر در فردای آن روز اعضای کابینه پیشنهادی خود را به مجلس معرفی نمود که به جز وزیر راه (آقای هادی نژادحسینیان) بقیه اعضای کابینه، وزرای کابینه شهید باهنر بودند.
مجلس شورای اسلامی در جلسه دویست و پانزده خود پس از استماع سخنان آقایان: هراتی، عباسی فرد، محلاتی و هاشمی رفسنجانی به عنوان موافق و آقایان: موحدی ساوجی، فواد کریمی، سیدمحمد خامنه ای و تاجگردون به عنوان مخالف، از مجموع 187 رای حاصله با 170 رای موافق، 4 رای مخالف و 3 رای ممتنع به کل کابینه حجت الاسلام والمسلمین مهدوی کنی رای اعتماد داد.
کابینه مهدوی کنی جمعا به مدت یک ماه و 26 روز تصدی امور را برعهده داشت و طبق اصل 131 قانون اساسی با برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و معرفی نخست وزیر جدید توسط رئیس جمهور، به کار خود پایان داد.
کابینه مهندس میر حسین موسوی نخست وزیر؛
مجلس شورای اسلامی در دوره اول تمامی اعضای کابینه مهندس میرحسین موسوی را تایید کرد. علی اکبر پرورش وزیر آموزش و پرورش ، عبدالمجید معادیخواه وزیر ارشاد اسلامی ، حبیب الله عسگراولادی وزیر بازرگانی ، دکتر منافی وزیر بهداری ، دکتر محمود روحانی وزیر مشاور و رئیس سازمان بهزیستی ، دکتر محمدتقی بانکی وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه، مهندس مرتضی نبوی وزیر پست و تلگراف و تلفن ، سیدمحمد اصغری وزیر دادگستری، سرهنگ سلیمی وزیر دفاع ، مهندس نژادحسینیان وزیر راه و ترابری ، مهندس مصطفی هاشمی وزیر صنایع ، دکتر محمدعلی نجفی وزیر فرهنگ و آموزش عالی، مهندس حسین موسویانی وزیر معادن و فلزات ، احمد توکلی وزیر کار و امور اجتماعی ، دکتر نیک روش وزیر کشور ، محمد سلامتی وزیر کشاورزی ، مهندس شهاب گنابادی وزیر مسکن و شهرسازی ، دکتر حسن غفوری فرد وزیر نیرو ، مهندس محمد غرضی وزیر نفت ، مهندس بهزاد نبوی وزیر مشاور در امور اجرایی و دکتر حسین نمازی وزیر امور اقتصادی و دارایی .
کابینه دوم میر حسین موسوی نخست وزیر؛
حبیبی وزیر دادگستری، حجت الاسلام ری شهری وزیر اطلاعات ، حجت الاسلام خاتمی وزیر ارشاد ، بیژن زنگنه وزیر جهاد سازندگی ، دکتر فرهادی وزیر فرهنگ و آموزش عالی ، محمد غرضی وزیر پست و تلگراف و تلفن ، دکتر ولایتی وزیر امور خارجه ، مهندس کازرونی وزیر مسکن و شهرسازی ، سرهنگ جلالی وزیر دفاع ، اکرمی وزیر آموزش و پرورش ، محسن رفیق دوست وزیر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، سرحدی زاده وزیر کار و امور اجتماعی ، سعید کیا وزیر راه و ترابری، جعفری وزیر بازرگانی، بهزاد نبوی وزیر صنایع سنگین ، بانکی وزیر نیرو ، زالی وزیر کشاروزی ، شافعی وزیر صنایع ، آقازاده وزیر نفت ، روغنی زنجانی وزیر برنامه و بودجه و دکتر مرندی وزیر بهداشت و درمان .
در دومین دوره مجلس شورای اسلامی دو تن از وزرای پیشنهادی دولت موسوی نتوانستند حد نصب رای لازم از مجلس را بگیرند. این وزرا آقایان مهندس نیلی و دکتر نمازی بودند معادن و فلزات و اقتصاد و دارایی رای لازم را کسب کنند.
کابینه اول هاشمی رفسنجانی رییس جمهور؛
مجلس شورای اسلامی در دوره سوم به تمامی اعضای کابینه پیشنهادی هاشمی رفسنجانی رای اعتماد داد.
وزارت پست و تلگراف و تلفن مهندس سیدمحمد غرضی ، وزرات بازرگانی آقای عبدالحسین وهاجی، وزارت اقتصاد و دارایی محسن نوربخش ، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی محمد خاتمی ، وزارت فرهنگ و آموزش عالی مصطفی معین ، وزرات معادن و فلزات محلوجی موافق ، وزارت مسکن و شهرسازی مهندس کازرونی ، وزارت راه و ترابری مهندس سعید کیا ، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح اکبر ترکان ، وزارت آموزش و پرورش محمدعلی نجفی ، وزارت امور خارجه علیاکبر ولایتی ، وزارت جهادسازندگی غلامرضا فروزش ، وزارت نیرو بیژن زنگنه ، وزارت کشاورزی عیسی کلانتری ، وزارت کار و امور اجتماعی حسین کمالی ، وزارت اطلاعات علی فلاحیان ، وزارت صنایع سنگین هادی نژادحسینیان ، وزارت صنایع محمدرضا نعمت زاده ، وزارت دادگستری اسماعیل شوشتری ، وزارت کشور عبدالله نوری ، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی دکتر ایرج فاضل و وزارت نفت محمد آقازاده .
دومین کابینه هاشمی رفسنجانی رییس جمهور ؛
وزارت آموزش و پرورش دکتر محمدعلی نجفی ، وزارت اطلاعات حجت الاسلام علی فلاحیان ، وزارت امور اقتصادی و دارایی دکتر محسن نوربخش ، وزارت امور خارجه، دکتر علیاکبر ولایتی ، وزارت بازرگانی یحیی آل اسحاق ، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی دکتر علیرضا مرندی ، وزارت پست و تلگراف و تلفن، مهندس سید محمد غرضی ، وزارت تعاون مهندس غلامرضا شافعی، وزارت جهاد سازندگی غلامرضا فروزش، وزارت دادگستری، حجت الاسلام اسماعیل شوشتری، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، مهندس محمد فروزنده ، وزارت راه و ترابری، مهندس اکبر ترکان، وزارت صنایع، مهندس محمدرضا نعمت زاده ، وزارت صنایع سنگین، دکتر محمدهادی نژادحسینیان ، وزارت فرهنگ و آموزش عالی، دکتر محمدرضا هاشمی گلپایگانی ، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دکتر علی لاریجانی، وزارت کار و امور اجتماعی، حسین کمالی ، وزارت کشاورزی، دکتر عیسی کلانتری ، وزارت کشور، علی محمد بشارتی جهرمی ، وزارت مسکن و شهرسازی، مهندس عباس احمد آخوندی ، وزارت معادن و فلزات مهندس حسین محلوجی، وزارت نفت مهندس غلامرضا آقازاده و وزارت نیرو، مهندس بیژن نامدار زنگنه .
محسن نوربخش در دوره چهارم مجلس برای تصدی پست وزارت اقتصاد و دارایی از سوی هاشمی رفسنجانی پیشنهاد شده بود که نتوانست رای لازم را کسب کند.
کابینه اول سید محمد خاتمی رییس جمهور؛
در دوره پنجم کلیه اعضای پیشنهادی کابینه محمد خاتمی از مجلس شورای اسلامی رای اعتماد گرفت. وزارت آموزش و پرورش حسین مظفر ، وزارت اطلاعات دری نجف آبادی ، وزارت امور اقتصادی و دارایی دکتر حسین نمازی ، وزارت امور خارجه دکتر کمال خرازی ، وزارت بازرگانی محمد شریعتمداری ، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی دکتر محمد فرهادی ، وزارت پست، تلگراف و تلفن دکتر محمدرضا عارف ، وزارت تعاون مهندس مرتضی حاجی ، وزارت جهاد سازندگی مهندس محمد سعیدی کیا ، وزارت دادگستری محمد اسماعیل شوشتری ، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح تیمسار دریادارعلی شمخانی، وزارت راه و ترابری مهندس محمود حجتی ، وزارت صنایع مهندس غلامرضا شافعی، وزارت فرهنگ و آموزش عالی دکتر مصطفی معین ، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دکتر عطاءالله مهاجرانی که سه سال بعد جای خود را به احمد مسجد جامعی داد ، وزارت کار و امور اجتماعی حسین کمالی ، وزارت کشاورزی دکتر عیسی کلانتری ، وزارت کشورعبدالله نوری که بعدا جای خود را به موسوی لاری داد ، وزارت مسکن و شهرسازی مهندس علی عبدالعلی زاده ، وزارت معادن و فلزات مهندس اسحاق جهانگیری ، وزارت نفت مهندس بیژن نامدار زنگنه و وزارت نیرو مهندس حبیب الله بیطرف
کابینه دوم سید محمد خاتمی رییس جمهور؛
مجلس ششم هم به تمامی اعضای کابینه پیشنهادی سید محمد خاتمی رای اعتماد داد.
وزیر آموزش و پرورش مرتضی حاجی، وزیر اطلاعات علی یونسی، وزیر امور اقتصادی و دارای،طهماسب مظاهری که بعدا جای خود را به صفدر حسینی داد ، وزیر امور خارجه سیدکمال خرازی ، وزیر بازرگانی محمد شریعتمداری ، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی دکتر پزشکیان ، وزیر پست و تلگراف و تلفن سید احمد معتمدی ، وزیر تعاون علی صوفی ، وزیر جهادکشاورزی محمود حجتی ، وزیر دادگستری محمد اسماعیل شوشتری ، وزیر دفاع و پشیبانی نیروهای مسلح دریابان علی شمخانی، وزیر راه و ترابری احمد خرم ، وزیر صنایع و معادن اسحاق جهانگیری، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، دکتر مصطفی معین که بعدا جای خود را به جعفر توفیقی داد ، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی احمد مسجد جامعی ، وزیر کار و امور اجتماعی سیدصفدر حسینی که بعدها جای خود را به ناصر خالقی داد، وزیر کشور سیدعبدالواحد موسوی لاری ، وزیر مسکن و شهرسازی علی عبدالعلی زاده ، وزیر نفت بیژن نامدار زنگنه و وزیر نیرو حبیب الله بیطرف.
کابینه های اول و دوم محمود احمدی نژاد؛
محمود احمدی نژاد، وزراي پيشنهادي كابينه دولت دهم را به مجلس معرفي كرد كه بر اين اساس، در بين وزراي معرفي شده براي دولت دهم، چهره هاي جديدي حضور دارند و تنها 7 وزير دولت نهم در دولت دهم حضور دارند و رئيس جمهور ترجيح داده است 5 وزير دولت نهم را در دولت دهم نيز در همان وزارتخانه ها به كار گيرد و 2 وزير را جابجا كند.
وزارت آموزش و پرورش: سوسن كشاورز
اين وزارتخانه از جمله وزارتخانه هايي بود كه در دولت نهم چند بار دستخوش تغيير وزير شد. علي اكبر اشعري براي تصدي اين وزارتخانه به مجلس هفتم معرفي شد كه موفق به كسب راي اعتماد مجلس نگرديد و علي اصغر فاني معاون وزارتخانه، سرپرست شد. سپس محمود فرشيدي معرفي و از مجلس راي اعتماد گرفت كه پس از مدتي از سوي رئيس جمهور بركنار و عليرضا علي احمدي جايگزين وي شد.
وزارت اطلاعات: حيدر مصلحي
رئيس جمهور براي تصدي وزارت اطلاعات در دولت دهم ، حجت الاسلام حيدر مصلحي را به مجلس معرفي كرده است. غلامحسين محسني اژه اي در دولت نهم با راي اعتماد مجلس ، تصدي وزارت اطلاعات را عهده دار گرديد اما در روزهاي پاياني دولت، از سوي رئيس جمهور بركنار شد .
وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات: رضا تقي پور
تقيپور در دولت نهم معاون وزير ارتباطات و رئيس سازمان فضايي كشور بوده است.
محمد سليماني در دولت نهم با راي اعتماد مجلس وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات شد.
وزارت امور اقتصادي و دارايي: سيد شمس الدين حسيني
در ابتداي دولت نهم، داوود دانش جعفري تصدي وزارت اقتصاد را بر عهده گرفت ولي پس از مدتي از سوي رئيس جمهور بركنار و حسين صمصامي سرپرست وزارتخانه شد . سپس شمس الدين حسيني با راي اعتماد مجلس تصدي وزارتخانه اقتصاد و دارايي را عهده دار گرديد. وي براي دولت دهم نيز معرفي شده است.
وزارت امور خارجه: منوچهر متكي
وي در دولت نهم نيز وزير خارجه بوده و پيش از آن نمايندگي دورههاي اول و هفتم مجلس شوراي اسلامي و سفير ايران در آنكارا و توكيو بوده است.
وزارت بازرگاني : مهدي غضنفري
مسعود ميركاظمي در دولت نهم تصدي اين وزارتخانه را با راي اعتماد مجلس تصدي وزارتخانه را عهده دار شد.
وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي: دكتر مرضيه وحيد دستجردي
دكتر كامران باقر لنكراني در دولت نهم وزير بهداشت بود.
وزارت تعاون: محمد عباسي
اين وزارتخانه نيز در طول دوره نهم دستخوش تغييرات مديريتي شد. در ابتداي دولت، عليرضا علي احمدي براي تصدي اين وزارتخانه به مجلس هفتم معرفي شد ولي موفق به كسب راي اعتماد نشد و سپس محمد ناظمي اردكاني با راي مجلس ، وزير تعاون شد كه بعد از مدتي از سوي رئيس جمهور بركنار شد و محمد عباسي نماينده مردم گرگان در مجلس هفتم، با راي مجلس وزير تعاون شد.
وزارت جهاد كشاورزي: صادق خليليان
محمدرضا اسكندري از ابتداي دولت نهم وزير جهادكشاورزي بود .
وزارت دادگستري: مرتضي بختياري
جمال كريمي راد در ابتداي دولت نهم براي تصدي وزارت دادگستري از مجلس راي اعتماد گرفت اما مدتي بعد در اثر سانحه تصادف جان خود را از دست داد و سپس غلامحسين الهام با راي مجلس وزير دادگستري شد.
وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح: احمد وحيدي
در دولت دهم، با رفتن مصطفي محمدنجار وزير دفاع به وزارت كشور، سردار سرتيپ احمد وحيدي براي تصدي اين وزارتخانه معرفي شده است.
وزارت راه و ترابري: حميد بهبهاني
محمد رحمتي، وزير راه دولت قبل در دولت نهم نيز وزير راه بود كه پس از مدتي با بركناري وي، دكتر حميد بهبهاني به مجلس معرفي شد و او با راي اعتماد مجلس وزير راه و ترابري شد .
وزارت رفاه و تامين اجتماعي: فاطمه آجرلو
اولين وزير رفاه دولت نهم پرويز كاظمي بود كه بعد از مدتي جاي خود را به عبدالرضا مصري داد.
وزارت صنايع و معادن: علي اكبر محرابيان
در ابتداي دولت نهم عليرضا طهماسبي وزير صنايع و معادن شد كه پس از مدتي بركنار و علي اكبر محرابيان جايگزي وي شد .
وزارت علوم تحقيقات و فناوري: كامران دانشجو
محمد مهدي زاهدي در دولت نهم وزير علوم بود.
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي: سيدمحمد حسيني
محمد حسين صفار هرندي در دولت نهم وزير ارشاد شد و براي دولت دهم سيد محمد حسني معرفي شده است.
وزارت كار و امور اجتماعي: عبدالرضا شيخالاسلامي
در دولت نهم ، سيد محمد جهرمي تصدي اين وزارتخانه را بر عهده داشت.
وزارت كشور: مصطفي محمدنجار
وزارت كشور از جمله وزارتخانه هايي بود كه در دولت نهم چند بار دستخوش تغييرات شد . بعد از بركناري مصطفي پورمحمدي، علي كردان وزير كشور شد كه پس از استيضاح توسط مجلس، جاي خود را به سيد صادق محصولي داد.
وزارت مسكن و شهرسازي: علي نيكزاد
محمد سعيدي كيا در دولت اول دكتر احمدي نژاد وزير مسكن بود .
وزارت نفت: مسعود ميركاظمي
اين وزارتخانه نيز از وزارتخانه هايي است كه در دولت نهم دو بار تغيير وزير داد . چهارمين گزينه وزارت نفت كه دكتر احمدينژاد به مجلس معرفي كرد و موفق به اخذ راي اعتماد شد ، محمد كاظم وزيري هامانه بود. وي بعد از مدتي، جاي خود را به غلامحسين نوذري داد .
وزارت نيرو: محمد عليآبادي
پرويز فتاح از ابتداي دولت نهم تصدي وزارت نيرو را عهده دار شد.
